Question 127Asked in BPSC TRE 2.0 (2023) Sanskrit Class 9-10

निर्देशः—अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा (126–130) पर्यन्तं प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत।

निर्देशः—अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा (126–130) पर्यन्तं प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत। अस्माकं वैदिकसंस्कृतिः यज्ञिया अस्ति। यज्ञशब्दस्य महर्षिपाणिनिना देवपूजासंगतिकरणदानम् इति एते त्रयोऽर्थाः प्रतिपादिताः। कल्पसूत्रेषु गृहस्थेभ्यः प्रतिदिनं पञ्चमहायज्ञान् कर्तुमादिष्टमस्ति। ते च महायज्ञाः सन्ति। ब्रह्मयज्ञः-देवयज्ञः-पितृयज्ञः-बलिवैश्वदेवयज्ञः-अतिथियज्ञः एते सन्ति। देवयज्ञम् एव अग्निहोत्रमुच्यते। “देवो दानाद् वा” इति यास्केन पठितम् अस्ति। बलिवैश्वदेवयज्ञे प्राणिभ्यो अन्नं प्रदीयते। अतिथियज्ञे गृहे समागतानां विदुषाम् अथवा सर्वेषां सम्माननं कर्तव्यं भवति। ‘यज्ञ’शब्दस्य पाणिनिना कति अर्थाः प्रतिपादिताः?
  1. Aचत्वारः
  2. Bपञ्च
  3. Cत्रयः
  4. Dएकाधिकविकल्पा उपयुक्ताः
  5. Eन कोऽपि उपयुक्तः
Show answerHide answer

Correct answer: (C) त्रयः

Explanation

पाणिनि ने यज्ञ शब्द के तीन अर्थ बताए हैं: देवपूजा, संगतिकरण और दान। अतः (C) सही है।

From BPSC TRE 2.0 (2023) Sanskrit Class 9-10 — Previous Year Paper

This is question 127 of BPSC TRE 2.0 (2023) Sanskrit Class 9-10 — Previous Year Paper. See all questions of this paper with answers, or attempt the paper as a timed online test to get your score and all-India rank.